RC Financiën, bestuurlijk en publiek domein

- Jaarrekening
- Voorjaarsnota
- kadernota
- MPG (Meerjarenperspectief Grondexploitaties)

Elk jaar legt het college aan de gemeenteraad uit wat het heeft gedaan en hoeveel geld daarmee gemoeid was. Dat is wettelijk verplicht. De Jaarstukken 2025 bevatten twee onderdelen: het jaarverslag en de jaarrekening.
Het jaarverslag laat zien of de gemeente heeft gedaan wat de raad had afgesproken. De jaarrekening laat zien hoe de gemeente er financieel voor staat.
In het jaarverslag wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van het door de raad vastgestelde beleid. Het bestaat uit een beleidsverantwoording per programma en een verantwoording op specifieke onderwerpen in de paragrafen. De jaarrekening bestaat uit de balans, een toelichting op de balans, het overzicht van baten en lasten en de toelichting hierop. Daarnaast bevat de jaarrekening een bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en een bijlage met het overzicht van gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

Op grond van artikel 6 van de Financiële verordening, vastgesteld op grond van artikel 212 van de Gemeentewet, brengt het college na vier maanden van het begrotingsjaar een tussentijdse rapportage uit, aangeduid als de Voorjaarsnota. Deze rapportage bevat per programma een inhoudelijke uiteenzetting over afwijkingen in de uitvoering en de hieruit voortvloeiende beleidsaanpassingen. Per programma wordt ook een overzicht van baten en lasten gegeven, met de bijgestelde raming en een toelichting. De mutaties in de Voorjaarsnota 2026 laat een voordelig begrotingsresultaat zien van circa € 0,3 miljoen ten opzichte van de primitieve begroting. Een gedetailleerde toelichting op alle mutaties vindt u in hoofdstuk 3 van deze Voorjaarsnota.

1. In te stemmen met de Voorjaarsnota 2026 en de bijbehorende bijlagen, en deze door te geleiden naar de Auditcommissie ter behandeling en naar de raad ter vaststelling;
2. De portefeuillehouder Financiën te machtigen om noodzakelijke redactionele wijzigingen in de Voorjaarsnota 2026 en de bijbehorende bijlagen aan te brengen.

In artikel 3 lid 1 van de Financiële verordening (ex artikel 212 Gemeentewet) Gemeente Alphen aan den Rijn staat dat het college jaarlijks aan de raad een kadernota aanbiedt. De kadernota is een richtinggevend document met daarin de financiële kaders en de beleidsvoornemens voor de programmabegroting van het volgende begrotingsjaar en de meerjarenraming.
De kadernota 2027 geeft het saldo van de startpositie voor het opstellen van de begroting 2027. Dit is een weergave van de opgave die het college en de raad hebben om de begroting 2027-2030 in de twee laatste jaren structureel sluitend te krijgen. Hieronder een overzicht van de kadernota 2027. Er is geen sprake van een structureel evenwicht in de jaren 2027 tot en met 2030.

1. In te stemmen met de kadernota 2027 en deze door te geleiden naar de raad ter vaststelling op 9 juli 2026.
2. De portefeuillehouder financien te mandateren om eventuele (tekstuele) wijzigingen in de kadernota 2027 te verwerken.

Hierbij de link naar de agenda en stukken van de komende vergadering van het Algemeen Bestuur op 24 juni 2026: iBabs.

De gemeente Alphen aan den Rijn neemt deel in een aantal gemeenschappelijke regelingen. De dagelijks besturen van deze gemeenschappelijke regelingen hebben ontwerpbegrotingen voor het jaar 2027 opgesteld voor de aan hen opgedragen taken. Artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt dat de raden van de deelnemende gemeenten acht weken de tijd hebben om hun zienswijzen op de ontwerpbegrotingen kenbaar te maken.

Aan de raad voor te stellen:
1. In te stemmen met de ontwerpbegrotingen 2027 van de gemeenschappelijke regelingen
a. Holland Rijnland
b. Service Organisatie Zorg (SOZ) Holland Rijnland
c. Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM)
d. Hecht
e. Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH)
f. Promen
2. De verhoging van de structurele bijdragen aan de diverse gemeenschappelijke regelingen, als gevolg van de toegestane indexeringen en taakstellingen, van in totaal € 1.014.669,- op te nemen in de begroting 2027 en te dekken ten laste van de stelpost verbonden partijen;
3. De financiële consequenties met bijgevoegde separate begrotingswijziging te verwerken;
4. Zienswijzen / reacties conform de bijgevoegde concepten te versturen naar de geadresseerde gemeenschappelijke regelingen.

Het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG 2026) geeft een integraal financieel beeld van het grondbeleid van de gemeente Alphen aan den Rijn. In het MPG zijn de vastgestelde actieve grondexploitaties opgenomen en projecten waar sprake is van kostenverhaal. Dit kostenverhaal is vastgelegd in facilitaire exploitaties. 

Het MPG 2026 geeft een beeld van de omvang van de investeringen in het kader van het grondbeleid, het moment van investeren, het verwachte resultaat, de risico’s en de wijze waarop de gemeente deze risico’s probeert te beheersen. Wat de macro-economische ontwikkelingen betreft, wordt opgemerkt dat deze ook hun weerslag hebben op de ontwikkelingen binnen het MPG 2026. De peildatum van het MPG 2026 is 1 januari 2026. Dit betekent dat prijs- en renteontwikkelingen ten gevolge van de huidige geo-politieke onzekerheid door de oorlog in het Midden-Oosten niet in het MPG zijn verwerkt. 

De aanhoudende krapte op de (woning)markt, gestegen inkomens en stabiele hypotheekrente, leiden ook in het MPG 2026 tot een stijging van de grondprijzen en het is de verwachting dat deze de komende jaren doorzet. Ook is door schaarste aan bedrijfskavels ook in dit segment een stijging van de grondprijzen waarneembaar. Wel zijn de bouw- en kosten voor grond, weg- en waterbouw nog altijd hoog wat de resultaten van grondexploitaties drukt. Ook zorgt met name netcongestie nog steeds voor vertraging in de uitgifte van (met name bedrijfs)kavels. Dit alles uit zich per saldo in een positief saldo van de Reserve grondexploitaties. Opening van nieuwe projecten leidt bovendien tot een toename van het risicoprofiel van de projectrisico’s. Ook het conjuncturele risicoprofiel is door opening van nieuwe grondexploitaties, omvang van de gerealiseerde investeringen en toename van het renterisico toegenomen.

De raad voor te stellen: 
Ten aanzien van vaststelling MPG 

1. Het Meerjarenperspectief Grondexploitaties (MPG) 2026 en de daarbij behorende bijlagen vast te stellen; 
   Ten aanzien van de gevolgen voor de jaarrekening 2025

2. Het resultaat op afgesloten projecten van - € 121.730 vast te stellen; 3. De verliesvoorzieningen van de exploitaties, die reeds deel uitmaakten van het MPG 2025, per saldo met - € 2.543.414 op contante waarde per 1-1-2026 (naar beneden) bij te stellen ten gevolge van actualisatie van deze grondexploitaties. 
4. De tussentijdse winstnemingen op de grondexploitaties van € 9.377.323 vast te stellen; 
5. De mutaties van beslispunten 2, 3 en 4 te storten in c.q. te onttrekken aan de Reserve grondexploitaties; 
6. De financiële mutaties op basis van het geactualiseerde MPG 2026 te verwerken in de jaarrekening 2025; 

Ten aanzien van de bepaling benodigde omvang Reserve Grondexploitaties per 1-1- 2026 
7. De getroffen reservering in de reserve Grondexploitaties ter grootte van € 175.109 ten behoeve een investeringskrediet voor afrondende werkzaamheden voor de in 2021 afgesloten facilitaire exploitatie Burggooi te handhaven; 
8. De getroffen reservering in de reserve Grondexploitaties als buffer voor het opvangen van conjuncturele risico’s ter grootte van € 4.700.000 te verhogen tot € 6.000.000 ten gevolge van: 
a. Een toename van het risicoprofiel voor opvanging van conjuncturele risico’s met € 1.300.000; 
9. De getroffen reservering in de reserve Grondexploitaties ter grootte van € 1.764.000 ten behoeve van een investeringskrediet voor werkzaamheden aan de Amerikalaan in het kader van de in 2023 afgesloten grondexploitatie Klop plus te handhaven; 
10. De getroffen reservering ter grootte van € 25.000 ten behoeve van een investeringskrediet voor afrondende planbegeleiding voor het plan Azalealaan/Koopse Glorie in het kader van de in 2024 afgesloten facilitaire exploitatie Azalealaan te handhaven; 
11. Een reservering te treffen ter grootte van € 25.000 ten behoeve van een investeringskrediet voor de aanleg van parkeerplaatsen ten behoeve van de afgesloten versie d.d. 23 april 20266 pagina 2 van 3 exploitatie Weidelanden (collegebesluit 2025/3692149); 
12. De reservering ten behoeve van de afdracht aan de Reserve onderwijshuisvesting van de winstneming met betrekking tot de grondexploitatie Bospark over 2024 ter grootte van € 590.391 te verhogen door toevoeging van de winstneming over 2025 (raadsbesluit 2021/351470), waardoor deze in totaliteit wordt becijferd op € 618.766 ; 
13. Het saldo van de Reserve grondexploitaties van € 18.663.376 vast te stellen en hiervan € 8.607.875 te reserveren conform de beslispunten 7 tot en met 12. 
14. Het saldo van de reserve Grondexploitaties ter grootte van € 10.055.501 (na verwerking van de onder 13 genoemde reserveringen) vast te stellen en deze ten gunste te brengen van de Reserve wonen en infra; 
15. De onder beslispunt 12 gevormde reservering ter grootte van € 618.766 te onttrekken aan de Reserve grondexploitaties en ten gunste te brengen van de Reserve onderwijshuisvesting. 
Ten aanzien van de wijziging van de Begroting 2026 
16. De bijgevoegde wijziging van de Begroting 2026 vast te stellen. Hiermee worden de jaarschijven 2026 t/m 2029 van de Begroting 2026 en het Meerjarenperspectief 2027- 2029 bijgewerkt op basis van de in dit MPG 2026 opgenomen standen.

Besluit: 
17. Geheimhouding op te leggen aan respectievelijk uw college, de behandelende raadscommissies en aan de gemeenteraad ten aanzien van de informatie in de bijlagen 1, 2, 3a, 3b, 4, 5 en 5b van het ‘Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2026’ (MPG 2026)’, op grond van artikel 87 van de Gemeentewet. De geheimhouding op te leggen ter bescherming van de economische belangen van de gemeente op grond van artikel 5.1, tweede lid, onder b, van de Wet open overheid. De geheimhouding duurt voort totdat de raad haar opheft op grond van artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet;